...เหยื่อของความเชื่อ......

    

........ในสมัยที่พระพุทธเจ้า ยังมีพระชนชีพอยู่  สมัยนั้นมี 108 ลัทธิ 108 นิกาย(คาดว่าเป็นสำนวน) ซึ่งหมายความว่ามีมากนั่นเอง ชาวกาลามะ หมู่บ้านเกสปุตติยนิคม แคว้นโกศล ซึ่งลักษณะก็คล้ายกับเป็นชุมชนทางผ่านที่เจ้าลัทธิต่าง ๆ ต้องเดินทางผ่านที่นี่ ใครมาก็สอนเรื่องของตน ชาวกาลามะ จึงสับสนว่าจะเชื่อใครดี เนื่องจากมีอาจารย์หลายอาจารย์เหลือเกินมาสอน เมื่อพระองค์เสด็จมา ก็ทรงสอนอีกแบบหนึ่ง ชาวกาลามะ ก็เลยไม่รู้จะเชื่อใครดี ก็เลยถามพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าจึงทรงแสดง พระสูตรแก่ชาวกาลามะ เรียกว่า กาลามสูตร 
           กาลามสูตร คือ (เรียกอีกอย่างว่า เกสปุตติยสูตร หรือเกสปุตตสูตร ) หลักแห่งความเชื่อที่พระพุทธองค์ทรงวางไว้ให้แก่พุทธศาสนิกชน ไม่ให้เชื่อสิ่งใด ๆ อย่างงมงายโดยไม่ใช้ปัญญาพิจารณาให้เห็นจริงถึงคุณโทษหรือดีไม่ดีก่อนเชื่อ มีอยู่ 10 ประการ ได้แก่
1. มา อนุสฺสวเนน - อย่าเพิ่งเชื่อโดยฟังตามกันมา
2. มา ปรมฺปราย - อย่าเพิ่งเชื่อโดยถือว่าเป็นของเก่าเล่าสืบๆ กันมา
3. มา อิติกิราย - อย่าเพิ่งเชื่อเพราะข่าวเล่าลือ
4. มา ปิฏกสมฺปทาเนน - อย่าเพิ่งเชื่อโดยอ้างคัมภีร์หรือตำรา
5. มา ตกฺกเหตุ - อย่าเพิ่งเชื่อโดยคิดเดาเอาเอง
6. มา นยเหตุ - อย่าเพิ่งเชื่อโดยคิดคาดคะเนอนุมานเอา
7. มา อาการปริวิตกฺเกน - อย่าเพิ่งเชื่อโดยตรึกเอาตามอาการที่ปรากฏ
8. มา ทิฎฐินิชฺฌานกฺขนฺติยา - อย่าเพิ่งเชื่อเพราะเห็นว่าต้องกับความเห็นของตน
9. มา ภพฺพรูปตา - อย่าเพิ่งเชื่อว่าผู้พูดควรเชื่อได้
10. มา สมโณ โน ครูติ - อย่าเพิ่งเชื่อว่าผู้พูดนั้นเป็นครูของเรา
       ปัจจุบันมีแนวคิดและหลักสูตรที่สอนให้คนมีเหตุผลไม่หลงเชื่องมงาย ในทำนองเดียวกับคำสอนของพระพุทธองค์เมื่อ 2500 ปีก่อน ได้รับการบรรจุเป็นวิชาบังคับว่าด้วยการสร้างทักษะการคิดหรือที่เรียกว่า "การคิดเชิงวิจารณ์" (Critical thinking) ไว้ในกระบวนการเรียนรู้ในมหาวิทยาลัยของประเทศพัฒนาแล้ว (http://th.wikipedia.org/wiki/กาลามสูตร)
    .....

........  หันมาดูประเทศไทยในสมัยนี้ แทบจะไม่ต่างไปจาก 2600 ปีที่ผ่านมา มีเจ้าลัทธินิกายมากมาย  แทบจะบอกได้ว่า มี 108 ลัทธิ 108 นิกาย เช่นเดียวกันกับในสมัยที่พระพุทธเจ้ายังมีพระชนชีพอยู่  มีบางพวกก็เอาคำสอนของพระพุทธเจ้ามาบิดเบือนคำสอน แล้วบอกว่า อันนี้เป็นคำสอนของพระพุทธองค์

หันมาดูชาวพุทธในประเทศ     เรามีพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งอยู่ในรูปของพระตรัยปิฎก เป็นบันทึกคำสอน  แต่เราก็ไม่ได้ศึกษาและปฏิบัติให้เห็นตาม รู้ตาม เราไม่ใช้สติปัญญาในการพิจารณา    แต่เรากลับไปเชื่อ คนใส่ผ้าเหลืองบางคน  ซึ่งในบางครั้งก็เป็นใครก็ไม่รู้ เป็นชาวบ้าน เป็นมิจฉาชีพ เป็นคนหนีคดี เป็นคนขี้เกียจทำมาหากิน ฯลฯ ซึ่งบางคนแทบไม่ได้ศึกษาเลยว่า พระองค์สอนอะไร  แต่ก็คิดเองเออเอง แล้วก็เชื่อว่าอันนั้นผิด อันนี้ถูก หรือเชื่อตามอาจารย์อีกทีหนึ่ง เมื่อปฏิบัติไปแล้ว มีหลายคนหลงทาง แล้วคิดว่าเป็นคำสอนของพระพุทธเจ้า แล้วเหมาว่าเป็นคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งเกิดมากมายเต็มประเทศไปหมด   ส่วนใครที่ได้เจอ อาจารย์ที่ดี  ได้เจอกัลยาณมิตรที่ดี  ที่ช่วยพากันข้ามฝั่งแห่งทุกข์ได้  ก็ข้าพเจ้าก็ต้องขออนุโมทนาสาธุ  กับท่านด้วย
            คำสอนของพระพุทธเจ้าต้องเข้าใจด้วยการปฏิบัติ (ซึ่งต้องประกอบด้วย สติ สมาธิ ปัญญา ) ไม่สามารถเข้าใจได้ด้วยความเชื่อ เมื่อปฏิบัติต้องเห็นผลเร็ว หากใครปฏิบัติหลายปี แล้วในตัวเองยังไม่เปลี่ยนแปลง โลภ โกรธ หลง ยังไม่ลดลง  ต้องสังเกตเถิดว่า อาจมีอะไรผิดพลาดแล้ว ปฏิบัติแล้วต้องเห็นกิเลส และละกิเลสได้ มากน้อยก็อยู่ที่ภูมิรู้ที่ต่างกัน ผลต้องเป็นปัจจุบัน ปฏิบัติชาตินี้ก็เห็นผลชาตินี้ ไม่ใช่ต้องไปรอชาติหน้า   ปฏิบัติเพื่อปล่อยออก   ไม่ใช่ปฏิบัติเพื่อยึดถือ   ที่สุดของการปฏิบัติ คือ ออกจากทุกข์ได้อย่างหมดสิ้น นั่นเอง 
      ศาสนาพุทธเป็นศาสนาแห่งการพึ่งตนเอง ไม่สามารถไปอ้อนวอนร้องของใครได้ ไม่ว่าจะเป็นอินทร์ พรหม ยม ยักษ์ มาดลบันดาล  ที่สุดแม้แต่พระพุทธเจ้าเอง ก็ไม่สามารถช่วยใครได้ ความทุกข์มันเกิดที่ใจ ดับที่ใจ ไม่ใช่อยู่ที่สวรรค์บันดาล หรือใครบันดาลทั้งสิ้น ไม่มีใครมาช่วยแก้ไขให้ได้หรอก การอ้อนวอนร้องขอเหล่านั้นอย่างดีที่สุด ก็เป็นเพียงแค่กำลังใจเล็กๆ น้อย ๆ  ที่คิดว่าสิ่งต่าง ๆ ภายนอกสามารถดับทุกข์ของตัวเองได้เท่านั้น

.....การขียนบทความในครั้งนี้อาจจะรุนแรงในความรู้สึกของใครหลายคน  ข้าพเจ้าไม่ได้มีความตั้งใจที่จะไปลบล้างความเชื่อของใคร หรือจะไปว่ากล่าวกระทบกระเทียบกับผู้ใด  ข้าพเจ้าเพียงแค่อยากจะบอกว่า....การจะเชื่อใคร เชื่อสิ่งใด ควรใช้วิจารณญาณตามหลักกาลามสูตร นอกจากมีศรัทธาแล้ว  ต้องสติและปัญญาประกอบไปด้วยไม่เช่นนั้นเราก็จะตกเป็นเหยื่อของความเชื่อ  ที่มาในรูปของโจรใส่ผ้าเหลือง ผ้าขาว หรือผ้าอื่นๆ   ที่มาปล้น เราโดยถูกกฎหมาย ได้นะ

บทความโดย : วิถีแห่งสายลม

(หากท่านเห็นว่ามีประโยชน์ท่านสามารถแชร์ได้โดยไม่ต้องขออนุญาตครับ)